W polskim prawie rozróżniamy dwie sytuacje w zależności od stężenia alkoholu w organizmie kierowcy:

• Wykroczenie (art. 87 §1 Kodeksu wykroczeń):
  • Stężenie alkoholu od 0,2 do 0,5 promila we krwi (od 0,1 do 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu)
  • Stan nazywany prawnie "stanem po użyciu alkoholu"
• Przestępstwo (art. 178a §1 Kodeksu karnego):
  • Stężenie alkoholu powyżej 0,5 promila we krwi (powyżej 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu)
  • Stan nazywany prawnie "stanem nietrzeźwości"

W przypadku środków odurzających (narkotyków) prawo nie określa ich dopuszczalnego stężenia - jakakolwiek obecność substancji psychoaktywnych w organizmie kierowcy skutkuje uznaniem czynu za przestępstwo z art. 178a §1 Kodeksu karnego.

Kary za jazdę pod wpływem alkoholu zależą od stężenia alkoholu w organizmie kierowcy:

• Za stan po użyciu alkoholu (0,2-0,5 promila) - wykroczenie:
  • Grzywna od 50 do 5000 złotych
  • Zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat
  • Punkty karne (15 punktów)
• Za stan nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila) - przestępstwo:
  • Grzywna
  • Ograniczenie wolności
  • Pozbawienie wolności do 2 lat
  • Obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat
  • Świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości od 5000 do 60000 złotych

Kary są surowsze w przypadku recydywy (ponownego popełnienia przestępstwa). Jeśli kierowca był już wcześniej skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo za spowodowanie katastrofy, wypadku lub przestępstwa określonego w art. 173, 174, 177 lub art. 355 §2 k.k. (przestępstwa komunikacyjne), grozi mu kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jazda pod wpływem środków odurzających (narkotyków) jest zawsze traktowana jako przestępstwo z art. 178a §1 Kodeksu karnego, niezależnie od stężenia substancji w organizmie. Za prowadzenie pojazdu pod wpływem narkotyków grożą następujące kary:

• Grzywna (orzekana w stawkach dziennych)
• Ograniczenie wolności (np. prace społeczne)
• Pozbawienie wolności do 2 lat
• Obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat
• Świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości od 5000 do 60000 złotych

W przypadku recydywy (ponownego popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu pod wpływem środków odurzających) kara jest surowsza - pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 3 do 15 lat.

Należy pamiętać, że w przypadku jazdy pod wpływem narkotyków trudniej uzyskać warunkowe umorzenie postępowania czy wyrok w zawieszeniu, ponieważ sądy traktują ten czyn jako szczególnie niebezpieczny dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Oprócz kar przewidzianych w kodeksie karnym i kodeksie wykroczeń, jazda pod wpływem alkoholu lub narkotyków niesie za sobą szereg dodatkowych konsekwencji:

• Zatrzymanie prawa jazdy - często następuje od razu na miejscu kontroli drogowej
• Wpis do Krajowego Rejestru Karnego - w przypadku skazania za przestępstwo, co może utrudnić znalezienie pracy
• Konieczność ponownego uzyskania prawa jazdy - po upływie zakazu prowadzenia pojazdów trzeba zdać egzamin kontrolny
• Wyższe składki ubezpieczenia OC - ubezpieczyciele stosują wyższe stawki dla osób skazanych za jazdę pod wpływem
• Konsekwencje zawodowe:
  • Utrata pracy dla kierowców zawodowych
  • Problemy w służbach mundurowych i zawodach zaufania publicznego
  • Trudności dla pracowników medycznych
  • Problemy dla osób, które w pracy wymagają niekaralności
• Problemy z podróżowaniem do niektórych krajów (np. USA), które mogą odmówić wizy osobom skazanym za jazdę pod wpływem

W przypadku spowodowania wypadku pod wpływem alkoholu lub narkotyków konsekwencje są jeszcze poważniejsze - zarówno karne, jak i cywilne (odszkodowawcze). Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania lub wystąpić z roszczeniem regresowym wobec kierującego.

Blokada alkoholowa (alkolock) to urządzenie montowane w pojeździe, które przed uruchomieniem silnika wymaga od kierowcy przeprowadzenia badania trzeźwości przez dmuchnięcie w analizator. Jeśli urządzenie wykryje alkohol, pojazd nie zostanie uruchomiony.

Od 2022 roku w Polsce istnieje możliwość skrócenia zakazu prowadzenia pojazdów poprzez zastosowanie blokady alkoholowej. Warunki skorzystania z tej opcji:

1. Skazanie za przestępstwo z art. 178a §1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości)
2. Orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów ma być dłuższy niż 1 rok
3. Odbycie połowy okresu zakazu, ale nie mniej niż roku
4. Złożenie wniosku do sądu o zgodę na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową

Blokada alkoholowa nie jest dostępna w następujących przypadkach:

• Dla osób skazanych za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu
• Dla recydywistów (osób ponownie skazanych za jazdę pod wpływem)
• Dla osób skazanych za jazdę pod wpływem narkotyków

Adwokat Michalina Szymanek może pomóc w przygotowaniu wniosku o zgodę na prowadzenie pojazdów z blokadą alkoholową oraz reprezentować klienta przed sądem w tej sprawie.

Kontrola trzeźwości kierowców może być przeprowadzana przez Policję, Straż Gminną (Miejską) oraz Żandarmerię Wojskową. Oto jak przebiega typowa kontrola i jakie prawa przysługują kierowcom:

• Badanie alkomatem:
  • Policjant ma prawo sprawdzić stan trzeźwości każdego kierowcy, bez konieczności uzasadnienia
  • Badanie przeprowadza się przy użyciu urządzenia elektronicznego (alkomatu)
  • Kierowca ma prawo zażądać przeprowadzenia badania innym alkomatem, jeśli ma wątpliwości co do wyniku
  • W przypadku pozytywnego wyniku lub odmowy badania, kierowca może żądać badania krwi
• Badanie na obecność narkotyków:
  • Przeprowadzane przy użyciu specjalnych testerów śliny lub moczu
  • W przypadku pozytywnego wyniku pobierana jest krew do dalszej analizy
  • Kierowca może żądać pobrania krwi do badań także wtedy, gdy odmawia wykonania testu
• Prawa kierowcy podczas kontroli:
  • Prawo do informacji o wyniku badania
  • Prawo do żądania badania krwi (na własny koszt, zwracany w przypadku wyniku negatywnego)
  • Prawo do odmowy badania alkomatem (ale skutkuje to obowiązkowym pobraniem krwi)
  • Prawo do wykonania zdjęcia protokołu z badania alkomatem
  • Prawo do kontaktu z adwokatem (zwłaszcza w przypadku zatrzymania)

Uwaga! Odmowa poddania się badaniu na zawartość alkoholu lub narkotyków może zostać potraktowana jako przestępstwo z art. 178a k.k. i prowadzić do podobnych konsekwencji jak jazda w stanie nietrzeźwości.

"Dzień po" to określenie sytuacji, gdy kierowca prowadzi pojazd następnego dnia po spożyciu alkoholu, będąc przekonanym, że jest już trzeźwy. Jest to zjawisko szczególnie niebezpieczne, ponieważ:

• Alkohol może utrzymywać się w organizmie znacznie dłużej, niż większość osób przypuszcza
• Pomimo subiektywnego poczucia trzeźwości, stężenie alkoholu może nadal przekraczać dopuszczalne normy
• Kierowca zazwyczaj nie ma świadomości, że popełnia przestępstwo lub wykroczenie

Czas utrzymywania się alkoholu w organizmie zależy od wielu czynników:

• Ilość spożytego alkoholu - im więcej alkoholu, tym dłużej organizm go metabolizuje
• Płeć - kobiety metabolizują alkohol wolniej niż mężczyźni
• Masa ciała - osoby o mniejszej masie ciała wolniej usuwają alkohol
• Stan wątroby - osoby z chorobami wątroby metabolizują alkohol wolniej
• Przyjmowane leki - niektóre leki mogą spowolnić metabolizm alkoholu

Średnio organizm metabolizuje około 0,1-0,15 promila alkoholu na godzinę. Po intensywnym piciu (np. 5-6 drinków) może to oznaczać, że alkohol będzie obecny w organizmie nawet po 10-12 godzinach.

Warto pamiętać, że odpowiedzialność karna za jazdę po alkoholu jest obiektywna - nie ma znaczenia, czy kierowca wiedział, że wciąż jest pod wpływem alkoholu. Liczy się wyłącznie wynik badania.

Adwokat Michalina Szymanek oferuje kompleksową pomoc osobom oskarżonym o jazdę pod wpływem alkoholu lub narkotyków:

• Analiza materiału dowodowego:
  • Weryfikacja prawidłowości przeprowadzenia badania alkomatem
  • Sprawdzenie certyfikacji urządzeń pomiarowych
  • Analiza protokołów z badania krwi lub testów narkotykowych
  • Wykrywanie błędów proceduralnych podczas kontroli
• Obrona przed sądem:
  • Przygotowanie linii obrony dostosowanej do konkretnej sytuacji
  • Reprezentacja klienta na rozprawach
  • Składanie wniosków dowodowych
  • Przesłuchiwanie świadków i biegłych
• Dążenie do złagodzenia konsekwencji:
  • Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania (w przypadku pierwszego wykroczenia)
  • Negocjacje z prokuratorem odnośnie dobrowolnego poddania się karze
  • Starania o wymierzenie łagodniejszej kary i krótszego zakazu prowadzenia pojazdów
  • Wnioskowanie o dozwolenie prowadzenia pojazdów z blokadą alkoholową
• Pomoc już po wyroku:
  • Składanie wniosków o wcześniejsze przywrócenie uprawnień
  • Starania o zatarcie skazania
  • Wnioski o odroczenie lub rozłożenie na raty świadczenia pieniężnego

Adwokat Michalina Szymanek podchodzi do każdej sprawy indywidualnie, analizując wszystkie możliwości pomocy klientowi. Szczególnie ważne jest szybkie działanie - im wcześniej klient zgłosi się do kancelarii, tym więcej można zrobić, aby zminimalizować konsekwencje jazdy pod wpływem alkoholu lub narkotyków.